Comfort en Geluidshinder

————–Comfort en Geluidshinder————–

najaar 2011

Verminder geluidshinder, verhoog productiviteit

In kantoren komt schadelijk geluid (langdurige geluidniveaus van meer dan 80dB(A)) zelden voor. Hinderlijk geluid echter wel. Geluid heeft altijd invloed; het menselijk gehoor is een zintuig dat nooit uitstaat. Hinderlijk geluid beïnvloedt het comfort, de gezondheid en de productiviteit.

door Huub Pennock en Jeroen van Hees

Bronnen van hinderlijk geluid

Bronnen van hinderlijk geluid zijn pratende collega’s, voetstappen, lawaaiige
apparaten (zoals printers en klimaatinstallaties), geluid van aangrenzende
ruimtes of buiten (wegverkeer) en TL-verlichting zonder hoogfrequente
voorschakeling. Afhankelijk van de afwerkingsmaterialen, inrichting van de
ruimte en akoestische voorzieningen is dat geluid al dan niet storend. Harde
elementen zoals gestuukte plafonds, glaswanden en ‘harde’ vloeren weerkaatsen
geluid, waardoor hinder toeneemt. Geluid met een ‘informatieinhoud’
stoort meer dan een constante ruis, zoals verkeerslawaai.

Effecten van hinderlijk geluid
Werknemers interpreteren dat wat ze niet willen horen als hinderlijk geluid.Ze kunnen de ogen sluiten of een andere kant op kijken als hen iets niet aanstaat, maar met hinderlijk geluid op kantoor gaat dat niet. Hinderlijk geluid heeft een negatieve invloed op de concentratie van werknemers. Daarnaast kan het leiden tot vermoeidheid, hoofdpijn, toename van de spierspanning, agressie en een
verhoogde hartslag. Vermindering van geluidhinder in de kantooromgeving levert een productiviteitsverhoging op van drie tot negen procent.

Afhankelijk van de functie van een kantoorruimte zijn er maatregelen nodig om geluidshinder te voorkomen of verminderen. In kantoortuinen, bij geconcentreerd werk en bij werk waar veel communicatie plaatsvindt zijn hogere eisen te stellen aan de akoestiek dan bijvoorbeeld in een eenpersoons kamer zonder overlegtafel (zie tabellen). Daarnaast is de nagalmtijd een factor van belang. Voor een kantoorruimte met hoge akoestische eisen is een nagalmtijd van 0,5 a 0,7 seconde in de meeste gevallen optimaal. Er zijn echter ook situaties waarbij juist spraakonverstaanbaarheid van collega’s gewenst is, zoals bijvoorbeeld bij callcenters. In dergelijke gevallen is juist een iets langere nagalmtijd van 0,7 – 0,9 en daarmee een hoger geluidniveau wenselijk, aangezien dit een positief maskerend effect heeft.

Maatregelen aan de bron
Als er sprake is van nieuwbouw, renovatie of een verbouwing, dan is hinderlijk geluid te voorkomen tegen relatief lage kosten. Hoe meer werknemers in één ruimte moeten kunnen concentreren en communiceren, hoe groter het belang om geluidshinder te voorkomen. Voorkom waar mogelijk grote oppervlakten met harde afwerkmaterialen. Ramen en glazen kasten, gestuukte plafonds en beton zorgen voor hinderlijke reflecties en echo’s. Geluidsabsorberend materiaal heeft een positief effect op het geluidsniveau en op de nagalmtijd. Hoe meer vierkante meter geluidsabsorberend materiaal er is geplaatst en hoe hoger de kwaliteit van dat materiaal, des te groter is het effect op de geluidshinder. Een geluidsabsorberend plafond van hoge kwaliteit heeft om die reden meestal de grootste bijdrage. Maar ook hoogpolig tapijt en muurbekleding hebben een goed effect. Is er te veel verkeerslawaai dan kan extra isolatie van de scheidingsconstructie (bijv. driedubbel glas of geluiddempende
ventilatieroosters in de gevel) helpen.

Reflecties, nagalmtijd en geluidabsorptie
Als we naar de geluidvoortplanting in een ruimte kijken, dan beweegt het geluid zich in eerste instantie van de bron naar de toehoorder. Het overbruggen van deze afstand kost tijd. Het geluidniveau (uitgedrukt in decibel) is ook afhankelijk van de afstand: hoe verder weg van de bron, des te lager het geluidniveau. Naast dit zogenoemde ‘directe geluid’ zendt de geluidbron ook in andere richtingen geluid uit. Door reflectie tegen wanden, plafond en vloer kan ook dit geluid bij de toehoorder terechtkomen. Door de langere afgelegde afstand zal dit ‘indirecte geluid’ later arriveren. Dit noemen we nagalm. Een te grote bijdrage van het indirecte geluid wordt in het algemeen als hinderlijk ervaren. De nagalmtijd is gedefinieerd als de tijd die het geluid erover doet om 60 dB in niveau af te nemen nadat de geluidbron is uitgeschakeld. Een lange nagalmtijd betekent dat de reflecties niet of nauwelijks worden geabsorbeerd. Dit is het geval in ruimtes met harde vlakken zoals bij een zwembad, kerk of een lege kantoorruimte. Door het toepassen van geluidabsorberende materialen zoals bijvoorbeeld hoogpolig tapijt, akoestische panelen, gordijnen en kantoorinrichting kan de nagalmtijd aanzienlijk verkort worden.

Omgevingsfactoren
Hinderlijk lawaai, hitte, verblinding bij beeldschermwerk en een weinig inspirerende werkplekomgeving. Omgevingsfactoren hebben een grote invloed op gezond en productief werken. Wat speelt er nu precies, en welke oplossingen zijn er? ArboMagazine besteedt een artikelenserie aan omgevingsfactoren in kantooromgevingen.

Huub Pennock is geregistreerd ergonoom bij Ergo-balans en adviseert bedrijven in gezond en productief werken. www.ergo-balans.nl
Jeroen van Hees is werkzaam als projectleider bij Peutz bv. Peutz is een onafhankelijk adviesbureau op onder meer het gebied van akoestiek, lawaaibeheersing en arbeidsomstandigheden. www.peutz.nl

admin

Bovenstaande is onderzocht naar aanleiding van klachten van werknemers in kantoorsituaties, maar zal ook betrekking kunnen hebben op buschauffeurs, want dat zijn toch ook bijna mensen

Concreet betekend dat voor het werk op de bus waar een geluidshinder van rond de 75db te meten is de concentratie van buschauffeurs door dit lawaai nadelig beïnvloed wordt
Het constante gerammel van de voortrein en interieur heeft ook een nadelige invloed op de communicatie met klanten.

Maatregelen bij klachten,
Bij klachten over lawaai is het zaak om eerst te beoordelen wat de oorzaak is. Hoe zit het met de bronnen van hinderlijk geluid? En hoe is de ruimte ingericht?
Afhankelijk van de oorzaken kunnen er in een bestaande situatie verbeteringen worden doorgevoerd. Daarbij valt te denken aan: het gebruik van stiltepauzes, het aanpassen
van de inrichting van de werkplekken of het plaatsen van geluiddempende materialen. Vooral als werknemers zich goed moeten concentreren zijn ze gevoeliger voor geluidshinder. Als dit soort werkzaamheden dagelijkse praktijk is, dan is het verstandig om stiltepauzes te nemen.

 

Barotrauma van het middenoor

Tijdens het vliegen wordt men met luchtdrukverschillen geconfronteerd. Het NCvB heeft in 2002 16 meldingen ontvangen van barotrauma bij vliegend personeel.
In sommige gelede bussen heb je ook het gevoel in een fietspomp te zitten.

Beroepsslechthorendheid

Wat je zelf niet kan moet je een ander laten doen